De vaktaal rond de vetput in gewone woorden uitgelegd. Van emulsie en dichtheid tot T-stuk, sifon en b.o.b., met voorbeelden waar het helpt.
Een olieafscheider werkt op zwaartekracht: vet en olie drijven omhoog, zware etensresten zakken naar de bodem, en alleen het schone water in het midden loopt door naar het riool. De vaktermen hieronder beschrijven dat scheidingsproces, de onderdelen van de put, de materialen en de norm NEN-EN 858. Zoek op een woord of blader per thema.
Het toestel dat minerale olie en benzine uit het afvalwater haalt voordat het naar het riool gaat. Onmisbaar bij was- en terreinafwatering. Werkt volgens NEN-EN 858. Niet te verwarren met een afscheider voor keukenvet, want dat is een andere stof en een andere norm.
De normterm voor dezelfde installatie. Een lichte vloeistof is olie of benzine die lichter is dan water en dus opdrijft. NEN-EN 858 heet voluit de norm voor olie- en lichtevloeistofafscheiders.
Een afscheider met een coalescentiefilter dat heel fijne oliedruppels laat samensmelten tot grote druppels die alsnog opdrijven. Zo blijft het restoliegehalte onder 5 mg/l. Dat is klasse I, de strengste uitvoering.
Een afscheider die alleen op zwaartekracht en een grofvuilscherm werkt, zonder coalescentiefilter. Het restoliegehalte blijft onder 100 mg/l. Dat is klasse II, bedoeld voor situaties waar een lagere eis volstaat.
Een afscheider voor grote oppervlakken zoals parkeerterreinen. De vuile eerste stroom gaat volledig door het scheidingsdeel, terwijl de schone piek van een zware bui via een interne bypass langs de scheiding loopt. Zo blijft de put compact zonder de werking te verliezen.
Weer dezelfde installatie. KWS staat voor koolwaterstoffen, de scheikundige familie van minerale olie, diesel en benzine. Een koolwaterstoffenafscheider is dus een olieafscheider. U ziet de term vooral in technische stukken en in Belgie.
Ook dit is dezelfde olieafscheider, met de nadruk op benzine. Benzine laat zich juist goed afscheiden omdat de dichtheid laag is en de vloeistof vlot opdrijft. Niet te verwarren met een afscheider voor keukenvet, want dat is een andere stof en een andere norm.
Een afscheider met een pakket schuine platen. Olie en slib scheiden zich af tegen de lamellen over een groot inwendig oppervlak, waardoor de installatie compact kan blijven bij dezelfde capaciteit.
Een andere veelgebruikte naam voor de olieafscheider. De benaming benadrukt dat de installatie zowel olie als benzine uit het afvalwater haalt. Het gaat om precies hetzelfde toestel volgens NEN-EN 858.
Het samensmelten van kleine oliedruppels tot grote. Grote druppels drijven sneller op, en juist daarop berust de klasse I afscheider.
Olie en brandstof uit aardolie, zoals motorolie, diesel en benzine. Lichter dan water en daarom afscheidbaar. Benzine en de meeste minerale olie zitten qua dichtheid onder 0,85 g/cm³, wat gunstig is voor de scheiding.
Het regenwater dat van daken en verharding afstroomt. Op een terrein of parkeerplaats voert het olie en slib mee. In de berekening telt de hemelwateraanvoer als Qr, gerekend met 0,015 l/s per m² aangesloten oppervlak.
Een fijne, stabiele menging van olie in water, vaak veroorzaakt door reinigingsmiddel. Zulke olie drijft niet vanzelf op en bemoeilijkt daardoor de scheiding. Daarom telt reinigingsmiddel in de berekening zwaar mee.
Schoon hemelwater apart houden van vuil water, zodat het niet onnodig door de afscheider gaat. Dat verlaagt de belasting van de installatie en houdt de scheiding effectief voor het water dat er echt langs moet.
Het compartiment vóór of in de afscheider waar zand, gruis en slib bezinken voordat het water verder scheidt. Volgens NEN-EN 858-2 wordt de slibvang gedimensioneerd op de te verwachten hoeveelheid slib. Een wasstraat produceert relatief veel slib en vraagt dus om een ruime slibvang.
De lichte helling waarmee een leiding op zwaartekracht afwatert. Te weinig afschot geeft stilstand en aanslag, te veel laat het water te snel weglopen en het vaste materiaal achter. Goede afwatering brengt het water vanzelf naar de afscheider.
Een vlotter die de uitgang van de afscheider automatisch sluit zodra de olielaag het maximum bereikt. Zo stroomt er geen olie door naar het riool als de put vol raakt. NEN-EN 858 vraagt dat de instelling ervan bij de vijfjaarlijkse keuring wordt gecontroleerd.
Het instrument dat een alarm geeft bij een te hoge olielaag of een volle slibvang. Het waarschuwt u op tijd, zodat u laat legen voordat er olie meeloopt naar het riool. Het functioneren wordt bij de halfjaarlijkse controle getest.
Het filterpakket in een klasse I afscheider waar heel fijne oliedruppels tegenaan lopen en samensmelten tot grote druppels. Die grote druppels drijven alsnog op, waardoor het restoliegehalte onder 5 mg/l blijft.
Een put na de afscheider waar u een representatief monster van het gezuiverde water kunt nemen. Zo is de kwaliteit van de lozing controleerbaar voordat het water zich met ander water mengt.
De luchtafvoer op de installatie die druk- en gasproblemen voorkomt. Een goede ontluchting laat lucht ontsnappen en ondersteunt zo de goede werking van de afscheider.
Zwaar, zeer duurzaam materiaal dat stabiel in de grond ligt. Geschikt voor grote ondergrondse afscheiders, ook onder zware verkeersbelasting op een terrein.
Hogedichtheid-polyetheen, een licht en corrosievrij kunststof waar veel afscheiders van gemaakt zijn. Roest niet, is glad en dus goed te reinigen, en gaat lang mee.
Een vloer die geen vloeistof naar de bodem doorlaat. Op veel was-, tank- en werkplaatsen is zo'n vloer verplicht, en hij wordt periodiek gekeurd. Zo blijft gemorste olie boven en gaat die naar de afscheider in plaats van de grond in.
De Europese norm voor olie- en lichtevloeistofafscheiders, in twee delen. Deel 1 stelt eisen aan het product en de klassen, deel 2 gaat over het kiezen, plaatsen, dimensioneren en onderhouden. De hele berekening en keuze draait om deze norm.
De maat van een afscheider, de doorstroomcapaciteit in liter per seconde. Een NS 4 verwerkt tot 4 liter afvalwater per seconde. De uitkomst van de berekening wordt naar boven afgerond op een standaardmaat.
De correctie voor stoffen die de scheiding hinderen. fx is 0 bij schoon hemelwater, 1 bij een beschermde vloer zonder reinigingsmiddel, en 2 zodra er reinigingsmiddel of een industrieel proces bij komt. Een wasstraat rekent met fx = 2.
De correctie voor het soort olie. Onder normale omstandigheden is fd 1 tot een dichtheid van 0,85 g/cm³, 2 tussen 0,85 en 0,90, en 3 tussen 0,90 en 0,95. Benzine en de meeste minerale olie blijven onder 0,85, dus fd = 1.
De twee waterstromen in de berekening. Qr is de hemelwateraanvoer in l/s, gelijk aan het aangesloten oppervlak in m² maal 0,015. Qs is de vuil- of proceswaterafvoer in l/s, bijvoorbeeld het spoelwater van een wasstraat. Samen vormen ze de basis voor de nominale grootte.
De strengste klasse. Het restoliegehalte blijft onder 5 mg/l, gehaald met een coalescentiefilter. Nodig waar hoge eisen gelden aan het geloosde water.
De lichtere klasse. Het restoliegehalte blijft onder 100 mg/l, zonder coalescentiefilter, met alleen een grofvuilscherm. Voor situaties waar een lagere eis volstaat.
Hoeveel minerale olie er nog in het uitgaande water zit, uitgedrukt in mg/l. Klasse I blijft onder 5 mg/l, klasse II onder 100 mg/l. Hoe lager, hoe beter de afscheider presteert.
De verklaring waarmee de fabrikant vastlegt dat een afscheider volgens NEN-EN 858-1 presteert, met de CE-markering als zichtbaar bewijs. Ze toont de klasse en de nominale grootte van het product. Vraag deze documenten op, want ze horen bij een afscheider die aan de norm voldoet.
Het rekengetal voor de hemelwaterbelasting, 0,015 l/s per m² aangesloten oppervlak. Dat komt overeen met een rekenregen van 54 mm per uur en bepaalt mede de nominale grootte.
De verplichte markering waarmee wordt verklaard dat het product aan de Europese eisen voldoet. Voor een afscheider betekent dat overeenstemming met NEN-EN 858-1. Zie het als het zichtbare bewijs dat de installatie deugt.
Het normdeel met de eisen aan het product en de klassen. Hier staat waaraan de afscheider zelf moet voldoen, zoals het restoliegehalte per klasse.
Het normdeel over dimensionering, plaatsing, gebruik en onderhoud. Hier staat hoe u de juiste maat kiest en de installatie in bedrijf houdt.
De landelijke regels voor bedrijfsmatige activiteiten, sinds 2024 onder de Omgevingswet. Oliehoudend afvalwater van een wasstraat of wasplaats mag alleen naar het vuilwaterriool. Een slibvangput plus olieafscheider conform NEN-EN 858 is verplicht.
Het riool voor afvalwater richting de zuivering. Oliehoudend waswater mag hier alleen naartoe ná de afscheider. Lozen op het hemelwaterriool, de bodem of oppervlaktewater is verboden.
De bovengrens voor wat er nog in het geloosde water mag zitten. In de praktijk 20 mg/l minerale olie op het vuilwaterriool. Blijft de lozing daarboven, dan voldoet u niet.
Een wasstraat of wasplaats moet de activiteit minstens vier weken vooraf melden bij het bevoegd gezag. Zonder die melding mag u niet starten.
De verplichte registratie van het onderhoud. Elke controle, lediging en afvoer legt u hierin vast, samen met de afgiftebewijzen van de erkende inzamelaar. Bij een controle of keuring moet u het logboek kunnen tonen.
De grondige keuring die maximaal eens per vijf jaar plaatsvindt. De afscheider wordt leeggemaakt en volledig nagelopen: waterdichtheid en lekkage, constructie, het functioneren van onderdelen en elektronische instrumenten, en de instelling van de automatische afsluiter. Een geaccrediteerd inspecteur voert de keuring uit.
De gemeten dikte van de opgevangen drijflaag olie in de put. Samen met het slibniveau bepaalt die wanneer legen nodig is. Loopt de laag te hoog op, dan is het tijd om te laten afvoeren.
Het riool voor uitsluitend schoon regenwater. Oliehoudend water mag hier niet ongezuiverd op, want dan komt de olie zonder zuivering in het milieu terecht.
De test die aantoont dat de afscheider en de slibvangput waterdicht zijn en niet naar de bodem lekken. Het is een vast onderdeel van de vijfjaarlijkse keuring.
De wet die sinds 1 januari 2024 de omgevings- en milieuregels bundelt. Onder deze wet valt ook het lozen van oliehoudend afvalwater.
Een individueel besluit waarmee het bevoegd gezag strengere of afwijkende eisen stelt. Zo kan voor uw situatie een aparte regel gelden bovenop de landelijke voorschriften.
De instantie die de regels stelt en handhaaft. Meestal is dat de gemeente of de omgevingsdienst, en bij lozing op oppervlaktewater het waterschap. Daar dient u ook uw melding in.
De afgevoerde olie en het slib uit de put. Dit wordt via een erkende inzamelaar verwerkt, en de afgiftebonnen bewaart u voor uw logboek.
Wij rekenen onafhankelijk volgens NEN-EN 858 en verbinden u met de juiste partij.